Coraz większą uwagę zwraca się na sposób żywienia dzieci, ponieważ ma on wpływ nie tylko na ich zdrowie, ale także na środowisko naturalne. Dieta planetarna to model żywienia opracowany przez ekspertów, który łączy zasoby zdrowego odżywiania z dbałością o naszą planetę. W żłobkach i przedszkolach może ona stanowić podstawę do kształtowania prawidłowych nawyków żywieniowych już od najmłodszych lat.
Czym jest dieta planetarna?
Dieta planetarna opiera się przede wszystkim na produktach pochodzenia roślinnego, takich jak: warzywa strączkowe, orzechy nasiona. Nie wyklucza całkowicie produktów zwierzęcych, ale zaleca się ich umiarkowane spożycie.
Celem diety jest zapewnienie organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych przy jednoczesnym ograniczeniu negatywnego wpływu produkcji żywności na środowisko.
Dieta planetarna w żywieniu dzieci
W naszych przedszkolach i żłobkach dieta planetarna jest już powoli wdrażana poprzez:
- codzienne podawanie warzyw i owoców,
- wprowadzenie pełnoziarnistych produktów zbożowych takich jak: pieczywo, makarony, brązowego ryżu, komosy ryżowej czy różnorodnych kasz,
- coraz częstsze wdrażanie roślin strączkowych takich jak fasola, groch, ciecierzyca (pasty, zupy czy kotlety),
- ograniczenie wysoko przetworzonej żywności,
- zmniejszenie marnowania żywności,
- wybieranie produktów lokalnych i sezonowych.
Korzyści dla dzieci wynikające z wdrożenia diety planetarnej:
- wspiera prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny dzieci,
- pomaga kształtować zdrowe nawyki żywieniowe,
- zmniejsza ryzyko nadwagi i otyłości ( dzięki większemu spożyciu warzyw, owoców i produktów pełnowartościowych oraz ograniczeniu słodyczy i żywności wysoko przetworzonej)
- chroni:
- Przed cukcą typu 2 (pomagając utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi i zmniejsza ryzyko zaburzeń metabolicznych)
- Chorobami układu krążenia w przyszłości (dzięki ograniczonym spożyciu tłuszczów nasyconych, a używaniu zdrowych tłuszczów m. in. Z ryb, orzechów czy nasion np. oliwa z oliwek)
- Podwyższonym cholesterolem u dzieci ( dzięki ograniczeniu tłustych mieć czy produktów wysoko przetworzonych, słodkich napojów itp.)
- Problemami trawiennymi (wysoka zawartość błonnika wspomaga prawidłową pracę jelit i zapobiega zaparciom np. rośliny strączkowe, warzywa kapustne czy szpinak)
- Osłabieniem odporności ( odpowiednia ilość owoców i warzyw dostarcza witamin oraz przeciwutleniaczy wspierających układ odpornościowy.
- kształtuje nieprawidłowe nawyki żywieniowe (uczy dzieci wybierania zdrowych produktów i regularnego spożywania posiłków)
- ma znaczenie ekologiczne
Wybieranie lokalnych i sezonowych produktów oraz ograniczenie marnowania żywności przyczynia się do ochrony środowiska naturalnego. Dzięki czemu dzieci uczą się odpowiedzialności za swoje zdrowie i otaczający ich świat.
Przykładowy jadłospis
Śniadanie: Musli na mleku, kanapka z pieczywa pełnoziarnistego z twarożkiem. Mix świeżych warzyw- kiełki brokuła pomidor, kalarepa. Herbata owocowa
Obiad: Zupa krem z pory. Mix kasz, kotleciki z fasoli surówka z kapusty pekińskiej i marchewki. Woda z mietą.
Podwieczorek: Ciasteczka owsiane (bez cukru) i arbuz
Rola edukacji żywieniowej w diecie planetarnej
W żłobku i przedszkolu edukacja żywieniowa może odbywać się poprzez różnorodne działania takie jak:
- zajęcia tematyczne,
- zabawy edukacyjne
- wspólne przygotowanie prostych potraw,
- zakładanie ogródków warzywnych.
Dzięki temu dzieci poznają różne produkty spożywcze, uczą się ich wartości odżywczej oraz rozwijają pozytywne nastawienie do zdrowego jedzenia. Ważnym elementem edukacji żywienia jest także nauka ograniczenia marnowania żywności. Dzieci mogą dowiadywać się dlaczego warto szanować jedzenie, planować posiłki oraz wykorzystywać produkty w sposób racjonalny. Pomaga ona troszczyć się o zdrowie młodego człowieka oraz o ochronę środowiska naturalnego.
Istotną rolę w edukacji odgrywają również rodzice i opiekunowie. Współpraca między placówką a rodziną pozwala utrwalać zdrowe nawyki zarówno w domu jak i w przedszkolu czy żłobku.
Dieta planetarna może być wartościowym rozwiązaniem w żywieniu dzieci w żłobkach i przedszkolach. Wspiera zdrowie najmłodszych, promuje świadome wybory żywieniowe oraz przyczynia się do ochrony środowiska, co ma ogromne znaczenie zarówno dla obecnych jak i przyszłych pokoleń.
Kmieciak Agnieszka